Debata w radio Szczecin: Sztuczna inteligencja – ewolucja czy rewolucja?

Debata w Radiu Szczecin skupiła się na fundamentalnym pytaniu, czy rozwój sztucznej inteligencji to proces ewolucyjny, czy gwałtowna rewolucja. Eksperci przypomnieli, że fundamenty AI sięgają lat 50. XX wieku, a technologia ta od dawna towarzyszy nam w codziennych urządzeniach, takich jak pralki czy telefony, co sugeruje charakter ewolucyjny. Jednak udostępnienie Chata GPT w 2022 roku wywołało masowy lęk i gwałtowną zmianę w percepcji społecznej, co wielu uczestników skłoniło do uznania tego momentu za rewolucję poznawczą i społeczną. Ostateczna konkluzja debaty wskazuje, że podczas gdy technologicznie mamy do czynienia z ewolucją, to w wymiarze wpływu na życie człowieka jest to bez wątpienia rewolucja.

Kluczowym wątkiem dyskusji był wpływ AI na rynek pracy i system edukacji, gdzie podkreślano konieczność tzw. reskillingu, czyli zdobywania zupełnie nowych kompetencji. Szacuje się, że do 2027 roku niemal 39% zawodów będzie wymagało przetrenowania, aby pracownicy mogli efektywnie współpracować z algorytmami. Na uczelniach wyższych zmiany te wymuszają rezygnację z tradycyjnych prac licencjackich na rzecz projektów, co ma zapobiegać nadużyciom związanym z generowaniem tekstów przez sztuczną inteligencję. W biznesie coraz większą rolę odgrywa koncepcja human-in-the-loop, w której człowiek-ekspert nadzoruje i weryfikuje wyniki pracy AI, nadając im indywidualny charakter i zapewniając wysoką jakość.

Uczestnicy debaty szczegółowo omówili zagrożenia, w tym ryzyko degradacji zdolności poznawczych wynikające z bezkrytycznego polegania na modelach językowych. Zwrócono uwagę na narastający problem z odróżnianiem prawdy od fałszu w dobie coraz doskonalszych deepfake’ów oraz tendencję modeli do halucynowania i powielania uprzedzeń zawartych w danych treningowych. Istotnym, choć często pomijanym aspektem, okazały się koszty środowiskowe – ogromne zużycie prądu i wody niezbędnej do chłodzenia serwerów obsługujących zaawansowane systemy. Eksperci ostrzegali również przed „bańką informacyjną”, w której część społeczeństwa korzysta z AI bez instrukcji obsługi, co rodzi niepotrzebny lęk i brak zaufania do nowej technologii.

Przyszłość sztucznej inteligencji w Polsce zależy od budowania niezależności technologicznej oraz stworzenia ram prawnych, które nie będą hamować innowacji. Polska ma szansę stać się regionalnym liderem dzięki rodzimym modelom językowym, takim jak Bielik czy Plum, oraz planowanym inwestycjom w infrastrukturę obliczeniową. Uczestnicy debaty zgodnie uznali, że kluczem do sukcesu jest edukacja na każdym poziomie oraz promowanie sukcesów w adaptacji AI, przy jednoczesnym zachowaniu zdrowego rozsądku. Ostatecznie to od kondycji intelektualnej ludzi zależeć będzie, czy technologia ta stanie się narzędziem postępu, czy źródłem nowych problemów cywilizacyjnych.