Jak studenci korzystają z generatywnej AI? Nowy raport z udziałem badaczy Uniwersytetu Szczecińskiego

Ukazała się publikacja „Generatywna sztuczna inteligencja w praktykach studiowania. Diagnoza skali, obszarów i uwarunkowań instytucjonalnych. Raport z badań”, przygotowana pod redakcją naukową Aleksandra Cywińskiego i Wojciecha Walata. Opracowanie zostało opublikowane w numerze specjalnym czasopisma „Journal of Education, Technology and Computer Science”, 7(37)/2026.

Raport jest rezultatem współpracy zespołu skupiającego przedstawicieli Uniwersytetu Szczecińskiego, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Politechniki Koszalińskiej oraz Santa Ana College w Stanach Zjednoczonych. Współpraca ta rozwinęła się z regularnych spotkań seminaryjnych zainicjowanych w okresie pandemii przez Elżbietę Perzycką‑Borowską. W prezentowanym opracowaniu badaczka przygotowała założenia metodologiczne badań oraz współtworzyła analizę preferencji narzędziowych studentów.

Z jakich narzędzi AI korzystają osoby studiujące? Jakie zadania im powierzają? W jaki sposób sprawdzają wiarygodność otrzymywanych odpowiedzi i jakiego wsparcia oczekują od uczelni? Autorzy analizują te zagadnienia w pięciu powiązanych obszarach: wyboru narzędzi i korzystania z subskrypcji, zastosowań w zadaniach akademickich, krytycznej weryfikacji treści, jawności użycia AI i wsparcia instytucjonalnego oraz zmian w sposobie studiowania.

Badania przeprowadzono od 3 grudnia 2025 roku do 15 stycznia 2026 roku, a analizie poddano 457 kwestionariuszy wypełnionych przez osoby studiujące w polskich uczelniach, z najliczniejszą reprezentacją Uniwersytetu Szczecińskiego. Analizę ilościową połączono z jakościową interpretacją wypowiedzi otwartych, co pozwoliło uwzględnić zarówno deklarowane praktyki, jak i towarzyszące im uzasadnienia, potrzeby oraz obawy. Ze względu na celowy dobór próby wyniki mają charakter diagnostyczny i odnoszą się do badanych środowisk akademickich.

Wśród wskazywanych narzędzi dominował ChatGPT, wymieniony przez 86,4% respondentów. W wypowiedziach dotyczących zmian w studiowaniu najczęściej pojawiał się wątek oszczędności czasu i efektywności, odnotowany u 40,9% badanych. Jednocześnie 27,4% respondentów deklarowało obawę przed ujawnieniem nauczycielom akademickim korzystania z AI. Wyniki te kierują uwagę ku pytaniom o jakość uczenia się, samodzielność pracy oraz warunki otwartej komunikacji między studentami a prowadzącymi zajęcia.

Opracowanie zawiera również rekomendacje dla praktyki akademickiej. Autorzy proponują włączenie sprawdzania źródeł i uzasadniania wyboru informacji do kryteriów oceniania, rozwijanie zadań ujawniających proces rozumowania oraz wprowadzenie czytelnych zasad informowania o zakresie wykorzystania AI. Wskazują na potrzebę szkoleń dostosowanych do dyscypliny i etapu studiów, obejmujących krytyczną ocenę odpowiedzi, etykę korzystania z narzędzi, prywatność i równość dostępu. Podkreślają przy tym znaczenie obecności tych zasad w codziennej dydaktyce i kryteriach oceny prac.

Do lektury zapraszamy nauczycieli akademickich, doktorantów, studentów oraz osoby odpowiedzialne za jakość kształcenia i rozwój kompetencji cyfrowych. Pełny tekst raportu jest dostępny bezpłatnie na stronie czasopisma.

Pełny tekst raportu na stronie „Journal of Education, Technology and Computer Science” https://journals.ur.edu.pl/jetacomps/article/view/13588?utm_source=chatgpt.com